بافت فرسوده وسكونت گاههاي غير رسمي
بافت فرسوده دارای 3 شاخص اصلی می باشد:
1-ریزدانگی : بلوکهایی که بیش از 50% آنها مساحتی کمتر از 200 مترمربع داشته باشد.
2-ناپایداری : بلوکهایی که بیش از 50% بناهای آن ناپایدار و فاقد سیستم سازه ای باشد.
3-نفوذناپذیری : بلوکهایی که بیش از 50% معابر /ان عرض کمتر از 6 متر داشته باشند.
مساحت بافت فرسوده شهر بوكان (مصوب) هکتار: 270
تسهيلات
ویـژگیهـای وام اعـطایـی :
الف – وام اعطایی حداکثر تا مبلغ 200 میلیون ریال ( دویست میلیون ریال ) برای ساخت غیرصنعتی و تا مبلغ 250 میلیون ریال ( دویست و پنجاه میلیون ریال ) برای ساخت صنعتی به ازای هرواحد مسکونی نوساز قابل پرداخت است .
ب- وام اعطایی بدون سپرده می باشد و نیاز به سپرده گذاری در بانک ندارد .
پ- نرخ سود وام مورد نظر معادل 12 درصد است .
ت – وام اعطایی برای تمامی واحدهای احداثی ، قابل انتقال به خریدار ( تبدیل به فروش اقساطی ) می باشد.
ث- به منظور مساعدت به گیرندگان وام مزبور ، حداکثر سه واحد از واحدهای احداثی به نام سازنده ، همسر و یک نفر از فرزندان صغیر وی قابل واگذاری می باشد ( مشروط به احراز توانایی سازنده در بازپرداخت به موقع اقساط ) .
ج- مدت احداث واحدهای مسکونی حداکثر 24 ماه می باشد
چ – وام اعطایی صرفاً برای واحدهای مسکونی قابل پرداخت است .
ح-زمان ساخت و بازپرداخت تسهیلات جمعا 15 سال (حداکثر2سال ساخت و 13 سال بازپرداخت) می باشد
- مـراحـل پرداخت وام :
الف- پرداخت ده میلیون ریال به ازای هر واحد مسکونی نوساز (درصورت انعقاد قرارداد با بانک)جهت تخریب و آماده سازی
ب – قسط اول معادل 15درصد تسهیلات بعد از اتمام پی (فونداسیون)ساختمان
پ- قسط دوم معادل 40درصد تسهیلات بعد از تکمیل سقف آخر
ت- قسط سوم معادل 30 درصد تسهیلات بعد از پایان سفت کاری
ث-قسط چهارم معادل
سکونتگاههای غیر رسمی :
طی دهه های اخیر به تدریج محلات نابسامان و سکونتگاههای غیررسمی ، به طور عمده در حاشیه شهرهای بزرگ کشور ، خارج از برنامه رسمی توسعه شهری و به صورت خودرو شکل گرفته و گسترش یافته است .این محلات خودرو یا حاشیه نشین ، به بیان درست تر اسکان غیررسمی نامیده شده اند و کارکرد اصلی آنها تامین زمین و الگوی ساخت متناسب با توان مالی گروههای کم درآمد اغلب مهاجر است . این گونه سکونتگاهها که سیمای نازیبا ، خدمات ناکافی و ساکنان کم توان و مشاغلی نامطمئن دارند ، محیطی آماده برای پذیرش نابهنجاری های اجتماعی و باز تولید فقر فراهم می سازند و خطر پذیری بالایی در برابر سوانح طبیعی دارند . حجم گسترده و روند روبه افزایش سکونتگاههای غیررسمی در کشور ، تهیه و تصویب سندی را باعث شد که چارچوب و نحوه فعالیت هماهنگ بخش دولتی – عمومی و مشارکت مردمی برای چاره جویی مشکلات اسکان غیررسمی را مشخص می سازد . سند ملی توانمند سازی و ساماندهی سکونتگاههای غیررسمی در تاریخ 19/11/82 به تصویب هیئت محترم دولت رسید. سکونتگاههای غیر رسمی بخشی از بافت شهری هستند که عمدتا مهاجرین روستایی و تهیدستان شهری را در خود جای داده اند و بدون مجوز و خارج از برنامه ریزی رسمی و قانونی توسعه شهری ( طرحهای جامع و تفصیلی ) در درون و خارج از محدوده قانونی شهرها به صورت خودرو به وجود آمده اند . عمدتاً فاقد سند مالكيت هستند و از نظر ويژگيهاي كالبدي و برخورداري از خدمات و زير ساختها ي شهري شديداً دچار كمبود هستند . مداخله در اين گونه بافتها از نوع ساماندهي و توانمند سازي خواهد بود اصل مشترك در همه انواع مداخله مشاركت مردمي خواهد بود.
توانمند سازی Enabling :
توانمند سازی رویکردی جدید در برنامه ریزی برای کاهش فقر اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است و مجموعه اقداماتی را در بر می گیرد که منجر به شکوفائی قابلیت ها و خلاقیت های فردی برای ارتقاء وضعیت موجود به وضعیت بهتر شود.
برنامه توانمندسازی: عبارتست از مجموعه اقداماتی که به منظور ساماندهی فضایی بافتهای غیررسمی انجام می شود و شامل یک فرایند از پایین به بالا است نه یک نقطه پایانی و مشارکت همه اقشار محروم و فقیر جامعه درباره سرنوشت خود است و راهبرد اصلی این مدل اعتقاد به مردم می باشد و اعتقاد به اینکه مسایل می تواند به بهترین شکل ممکن بدست مردمی که با آن مسائل بطور روزانه زندگی می کنند و به عبارتی گروههای ذینفع حل شود. که از ویژگیهای این طرحها می توان ارتقاء سطح آگاهی های اجتماعی ساکنین ، ارتقاء امنیتی ساکنین ،ارتقاء مشارکت مردمی در تامین خدمات زیر بنایی و اجتماعی، ارتقاء توانمندی های اقتصادی ساکنین ،ظرفیت سازی در مدیریت شهری برای نظارت و کنترل و تحویل پروژه ، توجه به الویت های اهل محل در تعریف و ارائه پروژه ها ،هماهنگی با دستگاههای مدیریت شهری در بخشهای مختلف ، مدیریت بین بخشی طرح و تهیه آن با همکاری مدیریت محلی در کل فرآیند ، داشتن نگاه اجتماعی و توجه به گروههای اجتماعی آسیب پذیر ( کودکان – زنان – معلولان) ، تقاضا مدار بودن به جای عرضه محوری طرح ، برنامه گرایی به جای پروژه محوری و... را نام برد.
عناوين كلي پروژه هاي توانمندسازي وساماندهي سکونتگاههای غیررسمی:
- پروژه هاي بهبود وارتقاءزيرساختهاوخدمات شهري
- پروژه هاي توانمندسازي درجهت حمايت از گروه هاي اسب پذيراجتماعي(كودكان ؛زنان سرپرست خانوار ؛معلولين)
- پروژه هاي توانمندسازي اقتصادي شامل ارتقاءوضعيت معيشت ؛اشتغال زايي وبهبود مسكن
- پروژه هاي ظرفيت سازي درمديريت محلي به خصوص شهرداريها
مطالعات ساماندهی و توانمندسازی سکونتگاههای غیررسمی :
در 5 مرحله به شرح زیر انجام می شود:
هدف کلان:تامين و بهسازي زيرساختها و ارتقاء محيط زيست به منظور كاهش گسست كالبدي از پيكره اصلي شهر و رفع تبعيض وخدمات رساني فراگير به ويژه براي گروههاي كم درآمد آسيب پذير. و اجرای بخشی از راهبردهای سند ملی توانمندسازی سکونتگاههای غیررسمی (مصوب بهمن 82 هیئت محترم وزیران)از قبیل بسترسازي براي توانمندسازي اجتماعات اين سكونتگاهها ،ظرفيت سازي درمديريت شهري
مراحل و اهداف مطالعات :
شامل پنج مرحله متوالی به قرار زیر است :
مرحله نخست : بررسی گستره فقر شهری وشناسایی محله های فقیر نشین ( سکونتگاههای غیررسمی )
هدف : شناسایی میزان فقر شهری در مقیاس کل شهر است تا از طریق ایجاد بانک اطلاعاتی جامع در این زمینه و با استفاده از سنجه های عینی ، محلات فرودست شهری در داخل و بیرون محدوده شهری شناسایی و اولویت بندی شوند .
مرحله دوم : ارزیابی اجمالی از برنامه های موجود خدمات رسانی و بهسازی مدیریت شهری و تشکلهای مردمی در محله های هدف
هدف : توان سنجی بخش دولتی / عمومی و تحلیل برنامه های آتی و همچنین نهادهای غیردولتی فعال در محله های هدف می باشد
مرحله سوم : بررسی پیمایشی و شناخت ویژگی های اقتصادی – اجتماعی و کالبدی محله های هدف
هدف: نیاز سنجی مردمی و شناخت ساختار اقتصادی – اجتماعی و کالبدی محله های هدف تعیین شده در مرحله نخست با استفاده از روشهای کمی و کیفی به منظور فراهم آوردن زمینه تدوین برنامه های بهسازی و توانمند سازی
مرحله چهارم : تدوین برنامه توانمند سازی و بهسازی محلات هدف
هدف : تدوین راهبردها و برنامه های کلان به منظور ارتقاء کیفیت زندگی سکونت در محله های هدف و نیز رفع تبعیض در خدمات رسانی شهری و فراهم آوردن زمینه های توانمند سازی اجتماعات محلی
مرحله پنجم :تدوین برنامه عملیاتی (ACTION PLAN ) ساماندهی محله های هدف
هدف : عملیاتی و اجرایی کردن بهسازی کالبدی و ارتقاء کیفیت محیط سکونت و تامین خدمات پایه و توانمند سازی اجتماعات محله های هدف است
عمران